Sanctiewetgeving: risico's in de handelsketen

Sanctierisico's herkennen is niet altijd eenvoudig

Voor ondernemingen die internationaal actief zijn, is het belangrijk om inzicht te hebben in hun handelsrelaties, goederenstromen en zakelijke partners. Het beoordelen van deze risico's is niet altijd eenvoudig. Zeker bij internationale handelsketens, buitenlandse betalingen of complexe eigendomsstructuren kan het lastig zijn om te bepalen welke regels van toepassing zijn. In dit artikel zetten we de belangrijkste aandachtspunten op een rij.

Wat is sanctiewetgeving?

Sancties zijn maatregelen die door overheden of internationale organisaties worden opgelegd aan bepaalde landen, personen, organisaties of sectoren. Deze maatregelen kunnen bijvoorbeeld beperkingen opleggen aan handel, dienstverlening, financiële transacties of investeringen. 

Waarom is inzicht in de handelsketen belangrijk? 

Afhankelijk van de situatie kan het verboden zijn om goederen te leveren, diensten te verlenen of betalingen te verrichten aan bepaalde partijen. Daarom is het belangrijk om niet alleen je directe zakenpartner te kennen, maar ook zicht te hebben op de achterliggende eigendomsstructuur, oftewel wie de werkelijke eigenaren zijn. Daarnaast is het van belang te weten wie de eindgebruikers zijn en wat de eindbestemming van goederen is. 

Indirecte betrokkenheid kan risico’s opleveren 

Recente aanscherpingen van internationale sancties, waaronder maatregelen tegen Rusland, richten zich steeds meer op indirecte betrokkenheid via handelsketens, tussenpersonen en financiële relaties. Daardoor wordt het voor ondernemingen nog belangrijker om niet alleen hun directe zakenpartner, maar ook andere schakels in de keten goed in beeld te hebben.

Voor welke bedrijven is dit relevant?

Sanctiewetgeving wordt vaak geassocieerd met grote internationale ondernemingen, maar kan ook gevolgen hebben voor mkb-bedrijven.

De risico's zijn vaak groter voor ondernemingen die:

• internationaal inkopen of verkopen;
• gebruikmaken van agenten, distributeurs of tussenhandelaren;
• actief zijn in logistiek en transport;
• technologie of technische producten leveren;
• betalingen ontvangen of verrichten via buitenlandse partijen;
• zakendoen buiten de Europese Unie.

Extra aandacht voor logistiek & transport, handel en hightech

In de logistieke en transportsector passeren goederen vaak meerdere landen voordat zij hun eindbestemming bereiken. Daardoor is niet altijd direct zichtbaar wie de uiteindelijke afnemer is en waar producten terechtkomen.

Ook handelsbedrijven en e-commerceondernemingen maken vaak deel uit van internationale handelsketens. Hierdoor kunnen goederen, diensten of betalingen onbedoeld onderdeel worden van een keten waarop sanctiebeperkingen van toepassing zijn.

Het is daarom belangrijk om alert te zijn op onverwachte wijzigingen in routes, leveranciers, afnemers of betaalstromen. 

Dual-use goederen

Voor bedrijven in de hightechsector en maakindustrie kunnen aanvullende regels gelden. Sommige producten, onderdelen, software of technologieën vallen onder de dual-use-regelgeving.

Dual-use-goederen zijn producten die een civiele toepassing hebben, maar ook voor militaire doeleinden kunnen worden gebruikt. Daarbij gaat het niet alleen om geavanceerde technologie. Ook bepaalde componenten, elektronica, camera's, drones of industriële producten kunnen onder deze regels vallen.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar het product zelf te kijken, maar ook naar de eindgebruiker en de eindbestemming. Voor deze goederen kunnen vergunningplichten of exportbeperkingen gelden. Voor hightechondernemers spelen daarnaast ook andere wet- en regelgevingsontwikkelingen, zoals aangescherpte regels rond productaansprakelijkheid.

Signalen om alert op te zijn

Ondernemers doen er goed aan alert te zijn op signalen zoals: 

• onduidelijke eigendoms- of zeggenschapsstructuren;
• handelsstromen via landen die regelmatig worden genoemd in de context van sanctie-omzeiling; 
• nieuwe tussenpersonen zonder duidelijke economische functie;
• plotselinge wijzigingen in leveranciers, afnemers of banken;
• ongewone betaalroutes of verzoeken om via derden te betalen;
• onduidelijkheid over de uiteindelijke bestemming van goederen;
• transacties waarbij geldstromen, goederenstromen en documentatie niet logisch op elkaar aansluiten.

Breng risico's tijdig in kaart

Zeker wanneer je internationaal actief bent, kan het lastig zijn om te bepalen welke regels van toepassing zijn op jouw situatie. Tijdig inzicht helpt om financiële, juridische en reputatierisico's te beperken. Twijfel je of sanctiewetgeving gevolgen heeft voor jouw onderneming of handelsrelaties? Dan kan een adviseur van aaff helpen om risico's in de handelsketen in kaart te brengen en mee te denken over passende vervolgstappen.

Voor ondernemers in de handel zijn ook andere nieuwe regels relevant. Lees bijvoorbeeld meer over contante betalingen vanaf 2026.

Meer weten?

aaff is graag overal van betekenis. Wil je meer weten over de gevolgen van sanctiewetgeving voor jouw onderneming of internationale handelsrelaties? Neem contact met ons op.