Jan en Elly stoppen hun varkenshouderij: een fiscaal perspectief

Beëindigingsregelingen en staking van de onderneming

Veehouders kunnen onder voorwaarden gebruikmaken van de Lbv of Lbv-plus-regeling. Dit zijn subsidieregelingen waarbij je een vergoeding ontvangt in ruil voor het definitief beëindigen van het bedrijf en (een deel van) de productiecapaciteit.

Ook zonder deelname aan deze regelingen kan een ondernemer besluiten zijn onderneming te staken. Vanuit fiscaal perspectief maakt dit in veel gevallen weinig verschil: in alle situaties is sprake van een staking van de onderneming.

De casus: stakingswinst bij bedrijfsbeëindiging

Bij het stoppen van de onderneming realiseren Jan en Elly een stakingswinst. Dit is het verschil tussen de fiscale boekwaarde en de werkelijke waarde van de ondernemingsactiva op het moment van staking.

In deze casus bestaat de stakingswinst uit:

• boekwinst op varkensrechten: € 200.000
• boekwinst op gebouwen: € 600.000

Totale stakingswinst: € 800.000

Omdat Jan en Elly ieder voor 50% deelnemen, wordt per persoon € 400.000 aan stakingswinst belast.

Eventuele ontvangen vergoedingen (bijvoorbeeld uit de Lbv of Lbv-plus-regeling) maken onderdeel uit van deze winst of beïnvloeden deze indirect.

Belasting over de stakingswinst

De stakingswinst wordt belast in box 1 als inkomsten uit werk en woning. Het tarief kan oplopen tot 49,5% (2026).

Er zijn echter belangrijke aftrekposten die de belastingdruk kunnen verlagen:

Aftrekposten

• stakingsaftrek: maximaal € 3.630 per persoon (eenmalig in het leven);
• mkb-winstvrijstelling: in 2026 is 12,7% van de winst vrijgesteld, na toepassing van de stakingsaftrek.

Afhankelijk van de hoogte van de winst en het overige inkomen kan dit aanzienlijk schelen in de belastingheffing.

Belastingheffing uitstellen met banksparen (stakingslijfrente)

Een belangrijk instrument om de belastingdruk te beperken is het onderbrengen van (een deel van) de stakingswinst in een lijfrente via banksparen. Dit wordt ook wel een stakingslijfrente genoemd.

Wat zijn de voordelen van banksparen?

• de inleg is direct aftrekbaar van de winst;
• de belastingheffing wordt uitgesteld tot het moment van uitkering;
• de uitkering vindt vaak plaats tegen een lager tarief (bijvoorbeeld na pensionering).

Voorwaarden en aandachtspunten

• Bij staking vanaf 52 jaar bedraagt de maximale lijfrente-inleg € 287.445 per persoon (2026) en bij een staking vanaf 62 jaar zelfs € 574.867;
• daarnaast kun je onder voorwaarden een pensioentekort aanvullen tot maximaal € 78.342 per persoon;
• de inleg moet plaatsvinden uiterlijk vóór 1 juli van het jaar na staking om nog aftrek te krijgen in het stakingsjaar;
• let op: de reserveringsruimte moet je mogelijk al in het stakingsjaar zelf (voor 31 december 2026) afstorten;
• over de toekomstige uitkeringen wordt alsnog belasting geheven. Echter het uitgangspunt is tegen een lager tarief dan bij afrekenen op het moment van staking.

De stakingsaftrek en mkb-winstvrijstelling worden eerst toegepast; het resterende bedrag kun je vervolgens in een lijfrente storten.

Praktische aandachtspunten

• laat de fiscale gevolgen tijdig doorrekenen: de impact verschilt per situatie (Lbv, Lbv-plus of reguliere staking);
• maak strategisch gebruik van banksparen om belasting te spreiden en uit te stellen;
• houd rekening met de strikte termijnen voor stortingen;
• vergeet de beschikbare aftrekposten niet;
• zorg voor een goede afweging tussen directe belastingbesparing en toekomstige belastingheffing.

Maak een goede planning

Of je de onderneming nu beëindigt via deelname aan de Lbv of Lbv-plus-regeling of door andere omstandigheden: de fiscale afwikkeling en de mogelijkheden rondom stakingswinst zijn in de basis vergelijkbaar.

Met een goede planning kun je een groot deel van de stakingswinst fiscaal gunstig omzetten in aanvullend pensioen. Dit leidt niet alleen tot belastinguitstel, maar ook tot een betere inkomensvoorziening voor de toekomst.

Meer weten? 

aaff is graag overal van betekenis. Wil je weten hoe je de stakingswinst fiscaal gunstig kunt regelen of wil je een plan op maat? Wij hebben bedrijfsadviseurs die je hierbij kunnen helpen. Neem hiervoor contact op met een van onze adviseurs.