Prinsjesdag: de plannen voor de agrarische sector in 2027

Boeren verdienen duidelijkheid over stikstof en vergunningen

De belangrijkste boodschap uit de Troonrede voor de agrarische sector is dat boeren duidelijkheid en toekomstperspectief verdienen. Het kabinet erkent dat de gevolgen van het stikstofbeleid vooral merkbaar zijn voor boerenbedrijven in en rond kwetsbare natuurgebieden.

Om de huidige impasse te doorbreken, kondigde het kabinet op 26 juni een omvangrijk stikstofpakket aan. Zij bieden de voorstellen vanaf dit najaar aan de Tweede Kamer aan. Daarbij blijft het uitgangspunt dat landbouw, industrie en mobiliteit gezamenlijk bijdragen aan het terugdringen van stikstofuitstoot.

Daarnaast zet het kabinet in op natuurherstel. Dat moet ruimte creëren voor een nieuwe stikstofondergrens en voor vergunningverlening. Voor veel agrarische ondernemers is dat het belangrijkste punt. Niet de beschikbaarheid van geld, maar de vraag wanneer beleid juridisch houdbaar wordt en vergunningen weer kunnen worden verleend.

LVVN-begroting 2027: extra geld voor landbouw en natuur

Het kabinet investeert de komende jaren fors in landbouw, natuur en innovatie. Als eerste stap binnen het aangekondigde pakket van € 20 miljard wordt onder meer:

• € 423 miljoen extra beschikbaar gesteld voor natuurbeheer en natuurherstel;
• € 231 miljoen ingezet om boeren te ondersteunen bij aanpassingen in hun bedrijfsvoering;
• bijna € 50 miljoen vrijgemaakt voor innovatie en praktijkproeven.

In totaal stelt het kabinet tot en met 2035 € 20 miljard beschikbaar voor maatregelen rond stikstof, landbouw en natuur. De totale begroting van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) bedraagt in 2027 € 4,3 miljard.

Fonds voor stikstof, landbouw en natuur

Een deel van de € 20 miljard wordt ondergebracht in het nieuwe Fonds voor stikstof, landbouw en natuur. Daarmee wil het kabinet vergunningverlening weer op gang brengen en ruimte creëren voor economische ontwikkeling.

Daarnaast ontvangen ook andere sectoren middelen om stikstofuitstoot terug te dringen. Zowel het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat als het ministerie van Economische Zaken krijgt hiervoor € 125 miljoen extra.

Waar gaat het geld naartoe?

Ondersteuning voor boeren

Boeren kunnen gebruikmaken van verschillende regelingen om hun bedrijf verder te ontwikkelen of te verduurzamen. Het beschikbare budget van € 231 miljoen wordt onder andere ingezet voor:

• aanpassingen aan stallen;
• voermaatregelen;
• agrarisch advies;
• bedrijfsplannen;
• subsidies voor brongerichte verduurzaming.

Meer geld voor natuurherstel

Het kabinet investeert € 423 miljoen extra in natuurbeheer en natuurherstel. Het geld gaat onder meer naar herstelmaatregelen, monitoring van natuurkwaliteit, een natuurinclusievere leefomgeving en versterking van toezicht.

Innovatie in de praktijk

Voor innovaties in de landbouw wordt bijna € 50 miljoen extra beschikbaar gesteld. Via experimenteerlocaties werken boeren, onderzoekers en kennisinstellingen samen aan nieuwe oplossingen die direct in de praktijk kunnen worden getest.

Agrarisch natuurbeheer

Boeren spelen een belangrijke rol bij natuurbeheer. Daarom maakt het kabinet bijna € 500 miljoen extra vrij voor agrarisch natuurbeheer. Het totale budget groeit daarmee naar ruim € 1,4 miljard.

Biologische landbouw

Om de vraag naar biologische producten te stimuleren komt € 30,5 miljoen extra beschikbaar. Dit geld wordt onder meer ingezet voor subsidieregelingen, ketensamenwerking en innovatieve projecten. In totaal is hiervoor de komende jaren € 74 miljoen beschikbaar.

Prioritaire gebieden en economische clusters

Naast de al beschikbare middelen voor de Veluwe en de Peel stelt het kabinet aanvullend budget beschikbaar voor andere gebieden waar natuur, economie en vergunningverlening samenkomen. Daarbij gaat het onder meer om Noordwest-Overijssel, het Groene Hart, Hart van het Noorden, Brainport Eindhoven en de Rotterdamse Haven.

Gewasbeschermingsmiddelen

Het kabinet trekt € 34,2 miljoen extra uit voor het verbreden van het aanbod gewasbeschermingsmiddelen. Daarmee komt het totale budget uit op ruim € 57 miljoen.

Innovatie blijft belangrijk voor de toekomst van de landbouw

Nederland behoort wereldwijd tot de koplopers op het gebied van agrifood-innovatie. Met de Agrifood Innovatieagenda wil het kabinet deze positie verder versterken.

Ondernemers, onderzoekers, investeerders en overheden worden samengebracht om innovaties sneller naar de praktijk te brengen. Hiervoor stellen zij € 2 miljoen beschikbaar. Het doel is om kansrijke oplossingen sneller op te schalen en tegelijkertijd te werken aan voedselzekerheid, klimaatdoelen, natuurherstel en een toekomstbestendige landbouw.

Werkbare regelgeving blijft de sleutel

Waar Prinsjesdag 2025 vooral draaide om financiële middelen, ligt de nadruk in 2026 op uitvoering. De aangekondigde investeringen bieden kansen voor agrarische ondernemers, maar uiteindelijk draait het om de vraag wanneer deze maatregelen leiden tot concrete ontwikkelruimte.

Voor jouw bedrijf zijn heldere regels, juridisch houdbare vergunningverlening en toekomstperspectief minstens zo belangrijk als nieuwe subsidies. De komende periode zal moeten blijken hoe snel zij de plannen uit Prinsjesdag 2026 vertalen naar werkbare regelgeving.

Meer weten?

aaff is graag overal van betekenis. Wil je meer weten over onze dienstverlening? Neem contact op met een van onze specialisten.

Bekijk alle fiscale wijzigingen uit het Belastingplan 2027.