Help, ik heb een FOR! En hoe kom ik ervan af?

Wat is de fiscale oudedagsreserve (FOR)?

De fiscale oudedagsreserve (FOR) was een regeling waarmee ondernemers voor de inkomstenbelasting een deel van hun winst konden reserveren voor hun pensioen. Door deze reservering betaalde je op dat moment minder inkomstenbelasting.

Sinds 1 januari 2023 kun je geen nieuwe bedragen meer toevoegen aan de FOR. Heb je vóór die datum een FOR opgebouwd? Dan blijft deze bestaan totdat de reserve afneemt of vrijkomt.

Belangrijk om te weten: de FOR was geen spaarrekening. Het geld hoefde niet daadwerkelijk apart gezet te worden. Daarom vormt de FOR uiteindelijk een belastingclaim die je later moet afrekenen.

Wat hoog is je FOR-stand? 

Je actuele FOR-stand vind je terug in je aangifte inkomstenbelasting. Daar zie je ook welke bedragen in eerdere jaren zijn toegevoegd of afgenomen. Controleer deze stand goed. Vooral wanneer je al langere tijd ondernemer bent of in het verleden verschillende adviseurs hebt gehad, kan het verstandig zijn om de opgebouwde FOR te laten controleren.

Met een juiste FOR-stand weet je waar je aan toe bent en kun je tijdig rekening houden met de toekomstige belastingheffing.

Wanneer neemt de FOR af?

De FOR neemt af of valt vrij in verschillende situaties. Op dat moment wordt het vrijgevallen bedrag onderdeel van je winst en betaal je daarover inkomstenbelasting.

Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer:

• je een lijfrente afsluit en de afname van de FOR verwerkt in je aangifte;
• je stopt met je onderneming;
• je overlijdt, tenzij je partner de onderneming voortzet en de FOR overneemt;
• je ondernemingsvermogen lager wordt dan de opgebouwde FOR;
• je niet meer voldoet aan het urencriterium;
• je de AOW-leeftijd hebt bereikt.

FOR afbouwen met een lijfrente

Een veelgebruikte manier om de FOR af te bouwen is het storten van premie in een lijfrente.De vrijval van de FOR verhoogt je winst. De lijfrentepremie is onder voorwaarden aftrekbaar. Daardoor kan je belastbare inkomen gelijk blijven of minder sterk stijgen.

Deze aanpak helpt je om de belastingheffing over de FOR beter te spreiden en tegelijkertijd vermogen op te bouwen voor later.

FOR afbouwen via je ondernemingsvermogen

In sommige situaties kun je de FOR gedeeltelijk laten vrijvallen doordat je ondernemingsvermogen daalt. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer je minder actief bent in je onderneming en extra privé-opnamen doet. Als het ondernemingsvermogen lager wordt dan de opgebouwde FOR, valt een deel van de reserve vrij.

Voor ondernemers die niet meer aan het urencriterium voldoen, kan dit een interessante mogelijkheid zijn. Het is wel belangrijk om vooraf de fiscale gevolgen goed door te rekenen.

Wat gebeurt er met de FOR als je stopt met ondernemen?

Bij het beëindigen van je onderneming komt de resterende FOR meestal vrij. Daarbij kan ook sprake zijn van stakingswinst. Stakingswinst ontstaat bijvoorbeeld wanneer bedrijfsmiddelen worden verkocht met winst of wanneer je zakelijke bezittingen overbrengt naar privé.

De stakingsaftrek kan de belastingdruk in sommige gevallen verlagen. De maximale stakingsaftrek bedraagt momenteel € 3630 per ondernemer. Omdat fiscale regelgeving regelmatig verandert, is controle van de actuele bedragen vóór publicatie noodzakelijk.

Wanneer je weinig of geen stakingswinst verwacht, kan het verstandig zijn om een deel van de FOR pas bij staking van je onderneming te laten vrijvallen. Zo benut je mogelijk de beschikbare stakingsaftrek optimaal.

Houd rekening met gevolgen voor toeslagen

Een vrijval van de FOR verhoogt je inkomen, daardoor kunnen toeslagen lager uitvallen. Denk bijvoorbeeld aan zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget. Neem deze effecten mee in je planning, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Aanbevelingen voor ondernemers met een FOR

Heb je een fiscale oudedagsreserve? Dan is het verstandig om:

• je actuele FOR-stand te controleren;
• inzicht te krijgen in de toekomstige belastingclaim;
• te onderzoeken of afbouw via een lijfrente past bij jouw situatie;
• de gevolgen voor toeslagen mee te nemen;
• tijdig advies in te winnen voordat je stopt met ondernemen.

Zo voorkom je onverwachte belastingheffing en kun je beter sturen op je inkomen en vermogen.

Meer weten?

aaff is graag overal van betekenis. Wil je meer weten over de fiscale oudedagsreserve (FOR)? Neem contact op met onze belastingadviseurs.