Een echtscheidingstestament, hoe werkt het?

Erven ex-echtgenoten van elkaar?

Heb je geen testament, dan geldt bij overlijden de wettelijke erfopvolging. Na een echtscheiding erf je volgens de wet niet langer van elkaar.

Heb je wél een testament, dan hangt het af van de inhoud daarvan of je ex-echtgenoot nog van je kan erven. Vaak blijkt uit de formulering al dat dit niet de bedoeling is. Zo staat er bijvoorbeeld: ‘Ik benoem tot mijn erfgenamen mijn echtgeno(o)t(e) en mijn kinderen.’ Daarnaast is in veel testamenten een bepaling opgenomen waarin staat dat beschikkingen ten gunste van een echtgeno(o)t(e) vervallen zodra een verzoek tot echtscheiding is ingediend.

Ontbreekt zo’n bepaling? Dan biedt de wet een vangnet. Wettelijk is geregeld dat een beschikking ten gunste van degene met wie de erflater ten tijde van het opstellen van het testament was gehuwd, vervalt door een later ingetreden echtscheiding. Dit geldt tenzij uit het testament duidelijk blijkt dat iets anders is bedoeld.

Het is daarom belangrijk om je testament goed te laten controleren door een van onze juristen. Doe je dat niet, dan bestaat de kans dat je ex-partner toch nog van je erft en dat is meestal niet wenselijk.

Indirect erven via de kinderen

Ook na een echtscheiding kan het gebeuren dat je ex-partner indirect van je erft, namelijk via jullie gezamenlijke kind(eren). Bijvoorbeeld wanneer een kind dat van jou heeft geërfd, zelf overlijdt.

Zolang dit kind niet is gehuwd (of een geregistreerd partnerschap heeft) en geen kinderen heeft, erven volgens de wet zijn of haar ouders, broers en zussen. In dat geval erft de andere ouder dus alsnog een deel van jouw vermogen.

Dit kun je voorkomen met een zogenoemd echtscheidingstestament.

Wat is een echtscheidingstestament?

Met een echtscheidingstestament regel je als het ware ‘over je graf heen’ wat er met het vermogen van je kind gebeurt als hij of zij overlijdt. Je bepaalt dat wat je kind van jou erft, bij zijn of haar overlijden toekomt aan de personen die jij aanwijst. Dat zijn vaak broers en/of zussen.

Zo voorkom je dat je ex-partner via je kind(eren) alsnog van je erft. Aan deze manier van vererven zijn wel spelregels verbonden. Het is daarom belangrijk om je hierover goed te laten informeren.

Daarnaast is het verstandig om in een echtscheidingstestament ook regelingen op te nemen voor minderjarige kinderen.

Bewind en executele

Na een echtscheiding blijft het ouderlijk gezag in principe bij beide ouders. Dat betekent dat na jouw overlijden je ex-partner automatisch de wettelijk vertegenwoordiger is van je minderjarige kinderen. Hij of zij vertegenwoordigt hen ook bij de afwikkeling van jouw nalatenschap.

Dit kun je voorkomen door in je testament een executeur en eventueel een bewindvoerder te benoemen. Dat is niet alleen verstandig bij minderjarige kinderen, maar ook bij meerderjarige kinderen.

De bewindvoerder beheert de erfenis van je kind tot een bepaalde leeftijd, standaard tot 18 jaar. Je kunt deze leeftijd verhogen, bijvoorbeeld tot 21 jaar, als je denkt dat je kind dan beter in staat is om het vermogen zelf te beheren.

De executeur wikkelt je nalatenschap af en doet dat met uitsluiting van de erfgenamen. Ook hiermee voorkom je bemoeienis van je ex-partner. Let op: er bestaan verschillende soorten executeurs en alleen met één daarvan bereik je dit doel. Laat je hier dus goed over adviseren, anders kan je ex-partner alsnog betrokken raken bij de afwikkeling van de erfenis.

Voogdij

Wanneer je overlijd terwijl je minderjarige kinderen hebt, dan blijft de andere ouder in principe belast met het ouderlijk gezag. Toch is het verstandig om in je testament een voogdijbenoeming op te nemen.

Dit is met name belangrijk voor het geval je ex-partner vóór jou overlijdt. Een voogdijbenoeming hoeft overigens niet per se in een testament. Je kunt ook een voogd aanwijzen via een aantekening in het gezagsregister bij de rechtbank.

Uitsluiting van ouderlijk vruchtgenot

Tot slot kun je bepalen dat de andere ouder geen ouderlijk vruchtgenot heeft over het vermogen dat je minderjarige kind(eren) van jou erven. Dit betekent dat de rente en andere opbrengsten van de erfenis toekomen aan je kind(eren) en niet aan je ex-partner.

Meer weten? 

aaff is graag overal van betekenis. Wil je meer weten over het echtscheidingstestament of je eigen situatie bespreken? Neem dan contact op met onze jurist personen- en familierecht.